Je zocht een WOZ API, kwam uit op strak ogende documentatie van het Kadaster op GitHub of op de open data van Amsterdam, en een uur later heb je nog steeds geen API-key. Dat ligt niet aan jou. Al die pagina's beschrijven de Landelijke Voorziening WOZ (LV WOZ), en die is wettelijk afgebakend: alleen overheden en een korte lijst aangewezen organisaties mogen erop aansluiten. In dit artikel lees je wat de LV WOZ precies is, hoe de bevragingen technisch werken, wie er wel toegang krijgt en welke route overblijft voor een commercieel bedrijf.
- De LV WOZ is de centrale kopie van alle gemeentelijke WOZ-registraties, beheerd door het Kadaster (artikel 37aa Wet WOZ).
- Toegang loopt via 3 wettelijk vastgelegde afnemersrollen: primair, secundair en tertiair. Sta je niet op die lijst, dan bestaat er geen formulier of betaalde bundel die alsnog toegang geeft.
- De WOZ API Bevragen met de nette GitHub-documentatie is uitsluitend voor gemeenten, met OIN en PKIoverheid-certificaat als toegangseis.
- De Amsterdamse "WOZ API" op GitHub is gearchiveerd; de open dataset die ervoor in de plaats kwam bevat geen WOZ-waarden en dekt alleen Amsterdam.
- WOZ-waarden in je eigen applicatie? Voor bedrijven is een commerciële WOZ API de begaanbare route; bij WozApi start je met 10 gratis credits.
Wat is de LV WOZ?
Elke gemeente stelt jaarlijks de WOZ-waarde vast van de WOZ-objecten binnen haar grenzen en houdt die vast in een eigen registratie. De Landelijke Voorziening WOZ is de centrale kopie van het deel van die registraties dat voor externe partijen van belang is. De 342 gemeenten leveren als bronhouder hun gegevens aan, het Kadaster houdt en beheert de voorziening met zo'n 9,5 miljoen WOZ-objecten, en de Waarderingskamer houdt toezicht en legt in de autorisatiematrix vast welke afnemer welke objecten en attributen mag zien.
Het doel staat letterlijk in de wet. Artikel 37aa van de Wet WOZ omschrijft de LV WOZ als een voorziening om waardegegevens te verstrekken aan afnemers, plus het voeden van "een loket voor openbare WOZ-waarden": het WOZ-waardeloket. Ook MijnOverheid, waar een eigenaar of huurder de eigen WOZ-waarde en het taxatieverslag inziet, draait op deze keten. De LV WOZ is dus een distributiepunt voor de uitvoering van wettelijke taken, geen open databron. Dat verklaart in 1 keer waarom je er als bedrijf geen API-key voor kunt aanvragen.
Hoe bevraag je de LV WOZ? De 4 afnamevormen
Voor wie wel mag aansluiten kent de LV WOZ 4 afnamevormen. Ze zijn allemaal gratis; de drempel is nergens geld, altijd mandaat.
| Vorm | Techniek | Voor wie |
|---|---|---|
| WOZ API Bevragen (Haal Centraal) | REST/JSON, alleen actuele gegevens, maximaal 35 bevragingen per minuut en 10.000 per dag | Alleen gemeenten, voor belastingheffing, de Huisvestingswet 2014 en de Wet goed verhuurderschap |
| Individuele bevraging | StUF 3.01-vraagbericht, direct antwoord, ook historische gegevens | Primaire, secundaire en tertiaire afnemers |
| Massale bevraging | StUF 3.01 via Digikoppeling (ebMS en Grote Berichten), CPA vereist | Primaire en sommige secundaire afnemers |
| Digilevering | Abonnement: wijzigingen in de LV WOZ worden toegestuurd | Afnemers met een abonnement per gebeurtenis |
Elke vorm vraagt een actief Organisatie Identificatienummer (OIN) en een PKIoverheid-certificaat, de digitale identiteit van een organisatie met een publieke taak. Daarnaast geldt een terugmeldplicht: wie bij het gebruik gerede twijfel heeft over een gegeven, moet dat via de LV WOZ aan de bronhouder melden (artikel 37f Wet WOZ). Het koppelvlak zelf, versie 3.12, staat als download bij de Waarderingskamer. Wie dit leest en denkt "dat is veel infrastructuur voor 1 waarde per adres": dat is het ook, want het is gebouwd voor structurele gegevensuitwisseling tussen overheden, niet voor productintegraties.
Wie mag de LV WOZ gebruiken?
Het Kadaster onderscheidt 3 groepen afnemers, elk met een eigen wettelijke grondslag en doelbinding:
| Rol | Wie | Grondslag |
|---|---|---|
| Primair | Belastingdienst, waterschappen en gemeenten, voor de heffing van belastingen | Artikel 37a Wet WOZ |
| Secundair | Bestuursorganen met een wettelijke taak, zoals het CBS, notarissen (bestrijding van vastgoedcriminaliteit) en het Instituut Mijnbouwschade | Artikel 37h Wet WOZ |
| Tertiair | Aangewezen derden zonder bestuursorgaanstatus: verzekeraars, aanbieders van hypothecair krediet en NRVT-gecertificeerde validatie-instituten | Artikel 40a Wet WOZ |
Welke rol welke gegevens ziet, bepaalt de autorisatiematrix van de Waarderingskamer; het Uitvoeringsbesluit kostenverrekening en gegevensuitwisseling Wet WOZ werkt de doelbinding per groep uit. En zelfs wie op de lijst staat, zit strak in het gareel: een tertiaire afnemer mag waardegegevens uitsluitend voor het aangewezen doel gebruiken en niet doorleveren. Een hypotheekverstrekker die WOZ-waarden uit de LV WOZ haalt, mag daar dus geen dataproduct van maken.
Maar de GitHub-documentatie ziet er zo toegankelijk uit
Klopt, en dat is precies waarom zoveel developers er tijd in verliezen. De WOZ Bevragen API is gespecificeerd in OpenAPI 3, heeft een Swagger UI, een kant-en-klare Postman-collectie en scripts om clientcode te genereren in Java, .NET en Python. Alles aan de Getting started op kadaster.github.io oogt als een publieke developerportal. Maar stap 1 is "Aanmelden bij het Kadaster", en aanmelden mag alleen wanneer je de API gebruikt voor belastingheffing, de Huisvestingswet (bijvoorbeeld de opkoopbescherming) of de Wet goed verhuurderschap. Dat zijn gemeentelijke taken.
De vuistregel uit ons overzicht van Kadaster API's geldt ook hier: staat er een OIN of PKIoverheid-certificaat in de voorwaarden, dan is de API gebouwd voor een wettelijke taak en komt er voor bedrijven geen toegang, hoe compleet de Swagger ook is.
En de Amsterdamse WOZ API op GitHub?
Het tweede doolhof. De repository github.com/Amsterdam/woz heet letterlijk "Datapunt WOZ API" en beschrijft een project om WOZ-waarden via een API te ontsluiten. Twee dingen om te weten voordat je hem cloont: de laatste wijziging dateert van oktober 2021 en de repository is door de gemeente gearchiveerd, dus alleen-lezen en niet meer onderhouden. En het was altijd al een project van en voor de gemeente Amsterdam.
De opvolger leeft in het Amsterdamse dataplatform: de dataset "woz" op api.data.amsterdam.nl. Dat is echte open data, maar kijk naar wat erin zit: 2 tabellen (objecten en deelobjecten) met WOZ-objectnummers, gebruikscodes en koppelingen naar BAG-panden en kadastrale objecten. Een veld met de WOZ-waarde ontbreekt volledig; de eigen datacatalogus verwijst daarvoor naar het WOZ-waardeloket. Handig als je wilt weten welk WOZ-object bij welk Amsterdams pand hoort, maar je haalt er geen euro aan waarde uit. En het dekt 1 van de 342 gemeenten.
Welke route heb je als bedrijf dan wel?
- Enkele woningen, af en toe: het WOZ-waardeloket toont de WOZ-waarde van elke woning gratis, per adres en met de hand. Geen API en geen bulk; geautomatiseerd uitlezen staan de voorwaarden niet toe. Hoe waardeloket, LV WOZ en WOZ+ zich verhouden lees je in ons artikel over het waardeloket.
- Niet-woningen: voor kantoren, winkels en bedrijfsruimten geldt geen openbaarheid. De waarde opvragen kan alleen bij de gemeente, met een aantoonbaar gerechtvaardigd belang (artikel 40 Wet WOZ).
- Verzekeraar, hypotheekverstrekker of gecertificeerd validatie-instituut? Dan val je mogelijk in de tertiaire groep en kun je bij het Kadaster een aansluittraject starten. Reken op een OIN, een PKIoverheid-certificaat, StUF-berichtenverkeer en de doelbinding hierboven.
- Alle andere bedrijven: een commerciële WOZ API. WozApi levert per adres de WOZ-waarde met BAG-gegevens en kadastrale percelen in 1 JSON-response, zonder aansluittraject: registreren, 10 gratis credits, daarna vanaf EUR 0,35 per uniek adres.
Samengevat
De LV WOZ is de landelijke distributielaag van WOZ-gegevens: gemeenten leveren aan, het Kadaster beheert, de Waarderingskamer bepaalt wie wat ziet. Aansluiten is voorbehouden aan primaire, secundaire en tertiaire afnemers die in de Wet WOZ en het Uitvoeringsbesluit zijn aangewezen. De toegankelijk ogende GitHub-documentatie verandert daar niets aan, en de Amsterdamse open dataset bevat niet eens WOZ-waarden. Zoek je als commercieel bedrijf WOZ-waarden voor je applicatie of dataset, sla het aansluittraject dan over en gebruik een API die daarvoor gebouwd is. Bij WozApi test je vandaag nog met 10 gratis credits.