Het taxatieverslag is hét document waarmee de gemeente uitlegt hoe de WOZ-waarde tot stand is gekomen. Het is transparant richting de eigenaar of gebruiker van een object, maar dat maakt het nog niet automatisch open, vrij herbruikbare of machine‑leesbare data. In dit artikel leggen we uit wat het taxatieverslag bevat, voor wie het bedoeld is, hoe de juridische en technische grenzen lopen, en wat dat concreet betekent voor je data- en productroadmap.
- Het taxatieverslag is een toelichting op de WOZ-beschikking voor belanghebbenden (meestal eigenaar/gebruiker), niet een open dataset.
- Het bevat objectkenmerken, vergelijkingsobjecten en de waarderingsmethode; context die je niet 1-op-1 mag of kunt herdistribueren.
- ‘Transparant’ = inzage met doelbinding; ‘open’ = vrij en herbruikbaar. Het taxatieverslag valt in de eerste categorie.
- Voor bulk- of API-toepassingen gebruik je openbare of gelicentieerde bronnen (bijv. WOZ-waardes van woningen, BAG, PDOK), niet taxatieverslagen.
- WozApi helpt met juridisch nette, technisch consistente endpoints voor toegestane WOZ- en contextdata, inclusief documentatie en versies.
Wat is een taxatieverslag?
De Wet WOZ verplicht gemeenten om de vastgestelde WOZ-waarde te onderbouwen. Die onderbouwing staat in het taxatieverslag: een samenvatting van objectkenmerken, de gehanteerde waarderingsmethode en (vooral bij woningen) de gebruikte vergelijkingsobjecten met verkoopprijzen en peildata. Het verslag is bedoeld voor de belanghebbende (meestal de eigenaar of gebruiker) om te begrijpen hoe de waarde tot stand is gekomen en om – indien gewenst – gemotiveerd bezwaar te maken.
Toegang verloopt doorgaans via DigiD of eHerkenning in een gemeentelijk portaal of via een link die je ontvangt bij de beschikking. Het taxatieverslag is dus een vorm van toegangsgebonden transparantie. Het is nadrukkelijk niet hetzelfde als de openbaar beschikbare WOZ-waarde van woningen op het WOZ-waardeloket.
Wat staat er in een taxatieverslag?
De precieze opmaak verschilt per gemeente en type object (woning vs. niet-woning), maar je ziet doorgaans:
1) Identificatie en basisgegevens
- Adres en objectaanduiding (koppeling met BAG-gegevens komt vaak terug)
- WOZ-objectnummer
- Waardepeildatum en toestandsdatum
- Vastgestelde WOZ-waarde en belastingjaar
2) Objectkenmerken die relevant zijn voor de waardering
- Type object (bijv. tussenwoning, appartement, winkel, kantoor)
- Oppervlakte/inhoud, bouwjaar, bijgebouwen, perceelkenmerken
- Eventuele kwaliteit/onderhoudsscores of modelinputs
3) Waarderingsmethode en modelinformatie
- Voor woningen: meestal vergelijkingsmethode met referentietransacties
- Voor niet-woningen: vaak huurwaardekapitalisatie (HWK) of een andere methode passend bij het type
- Korte toelichting op correcties, wegingen en eventuele bijzondere omstandigheden
4) Vergelijkingsobjecten (woningen)
- Adressen van referentieverkopen, met verkoopdatum en -prijs
- Vergelijkingsmatrix: verschillen t.o.v. het object (oppervlakte, bouwjaar, ligging)
5) Bijlagen
- Kaartje of situeringsschets
- Soms foto’s of uittreksels van bronregistraties
- Contact- en bezwaarinformatie
Transparant voor de burger ≠ open voor bulk of API
Belangrijk onderscheid: het feit dat je als eigenaar/gebruikers inzage hebt, betekent niet dat de overheid een open dataset of een publieke API moet aanbieden met dezelfde inhoud. Juridisch en praktisch lopen hier meerdere grenzen:
1) Doelbinding en privacy
Het taxatieverslag is verstrekt met het doel om de beschikking te kunnen controleren en, desgewenst, bezwaar te maken. Het bevat context die, in combinatie met andere gegevens, tot personen of transacties te herleiden is. Herpublicatie of massale verwerking botst met privacy- en zorgvuldigheidsnormen.
2) Wettelijk kader WOZ
De Wet WOZ kent specifieke bepalingen over openbaarheid. Zo zijn WOZ-waarden van woningen openbaar (art. 40a), maar dat betekent niet dat de volledige onderbouwing of elk gerelateerd gegeven ook openbaar is. Het taxatieverslag is gericht op de belanghebbende; het fungeert niet als openbare bron.
3) Kwaliteit en context
Een verslag is contextgevoelig. Tabelletjes met referentieverkopen of modelcorrecties krijgen betekenis in combinatie met professionele toelichting. Zonder die context kan bulkdistributie leiden tot verkeerde interpretaties.
4) Uitvoerbaarheid en misbruikpreventie
Massale downloads van individuele verslagen zouden de infrastructuur van gemeenten belasten en kunnen onbedoelde herleidbaarheid creëren. Daarom is toegang gepersonaliseerd en begrensd.
